Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje — het Verdrag ter vermijding van dubbele belasting, oorspronkelijk gesloten in 1971 en nadien gewijzigd via het Multilaterale Instrument (MLI) van de OESO — is voor de honderdduizenden Nederlanders in Spanje het meest relevante belastingdocument dat er bestaat. Dit verdrag bepaalt waar u belasting betaalt over uw salaris, pensioen, dividenden, rente, royalty's en onroerend goed.
Woonplaats en tie-breaker (artikel 4)
De eerste vraag bij een grensoverschrijdende situatie is altijd: in welk land bent u fiscaal inwoner? In Nederland bent u belastingplichtig als inwoner als u hier woont (inwonersbegrip). In Spanje geldt u als fiscaal ingezetene als u meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft, of als het middelpunt van uw levensactiviteiten in Spanje is gelegen.
Als beide landen claimen dat u inwoner bent, bepaalt artikel 4 CDI de woonplaats via de cascade: vaste woning, middelpunt van levensbelangen, gewone verblijfplaats, en nationaliteit. Na de MLI-aanpassing geldt ook voor rechtspersonen (BV's) een verbeterd criterium: het land van de plaats van feitelijke leiding (artikel 4, lid 3 MLI).
Arbeidsinkomen en thuiswerken (artikel 15)
Artikel 15 CDI bepaalt dat arbeidsinkomen wordt belast in het land waar de werkzaamheden feitelijk worden verricht. Dit is bijzonder relevant voor de groeiende groep Nederlanders die remote werken vanuit Spanje voor een Nederlandse werkgever:
- Als u uitsluitend vanuit Spanje werkt, zijn uw werkzaamheden volledig in Spanje gelegen → Spanje heft IRPF
- Als u deels vanuit Spanje en deels vanuit Nederland werkt, wordt het salaris pro-rata verdeeld tussen de landen
- Uw Nederlandse werkgever moet stoppen met Nederlandse loonbelasting inhouden over het Spaanse deel
De 183-dagenregel in artikel 15, lid 2 is niet een vrijstelling voor remote workers — het is alleen van toepassing als de werkzaamheden in het bronland (Nederland) worden verricht en de verblijfsduur daar minder dan 183 dagen is.
Praktisch: Als u als Nederlander vanuit Spanje werkt en uw werkgever houdt nog steeds Nederlandse loonbelasting in, heeft u recht op een teruggave. U dient een verklaring te vragen aan uw werkgever en een bijlage in uw Nederlandse aangifte in te dienen, of bij de Spaanse AEAT aangifte te doen.
Dividenden (artikel 10)
Op dividenden geldt het volgende op grond van artikel 10 CDI:
- 10% bronbelasting als de ontvangende vennootschap ten minste 50% van de stemrechten van de uitkerende vennootschap bezit
- 15% in alle andere gevallen
Het Nederlandse interne tarief voor dividendbelasting is ook 15%, dus het verdrag verandert praktisch weinig voor particuliere aandeelhouders. Als u als particulier Spaans ingezetene bent, kunt u de ingehouden Nederlandse dividendbelasting verrekenen met uw Spaanse IRPF over de dividenden (19–28%).
Voor de EU Moeder-Dochterrichtlijn-vrijstelling (0% bronbelasting bij ≥10% aandelenbezit) verwijzen wij naar het artikel over de Nederlandse holdingstructuur.
Rente (artikel 11)
Op rentebetalingen geldt een maximale bronbelasting van 10% in het bronland. Voor rente op spaarrekeningen en obligaties is dit in de praktijk relevant voor DGA's die geld aan hun eigen BV hebben geleend.
Royalty's (artikel 12)
Op royalty's geldt een maximale bronbelasting van 6% op royalty's voor auteursrechten op literaire, kunstzinnige of wetenschappelijke werken, en 10% op overige royalty's (patenten, handelsmerken, knowhow). Dit is relevant voor auteurs, softwareontwikkelaars en andere rechthebbenden die in Spanje wonen maar royalty's ontvangen uit Nederland.
Vermogenswinsten (artikel 13)
Artikel 13 bepaalt hoe vermogenswinsten worden verdeeld:
- Nederlands onroerend goed: belast in Nederland (art. 13, lid 1)
- Aandelen in onroerend-goedrijke vennootschappen (meer dan 50% van de waarde bestaat uit onroerend goed in Nederland): belast in Nederland (art. 13, lid 4)
- Overige vermogenswinsten (aandelen, obligaties, fondsen): belast in het woonland (Spanje) — art. 13, lid 5
Pensioenen: drie categorieën
Het verdrag maakt een cruciaal onderscheid tussen drie soorten pensioenen:
1. Particulier bedrijfspensioen (artikel 18)
Pensioenen en andere beloningen die worden betaald ter zake van vroegere dienstbetrekking in de private sector — zoals uitkeringen van pensioenfondsen als ABP, PFZW, of bedrijfspensioenfondsen — vallen onder artikel 18 en worden belast in het woonland. Als u in Spanje woont, betaalt u IRPF over uw Nederlandse bedrijfspensioen.
2. AOW (Algemene Ouderdomswet) — uitzondering
De AOW is een bijzonder geval: op grond van het protocol bij het CDI Nederland-Spanje wordt de AOW-uitkering belast in Nederland, niet in Spanje. Dit is een afwijking van de normale regel voor sociale zekerheidspensioenen. Als Spaans ingezetene ontvangt u uw AOW netto van de Sociale Verzekeringsbank (SVB), maar moet u dit mogelijk ook vermelden in uw Spaanse IRPF (met vrijstelling).
3. Overheidspensioenen (artikel 19)
Pensioenen voor voormalige medewerkers van de Nederlandse overheid, gemeenten, provincies en waterschappen vallen onder artikel 19 en worden belast in Nederland. Dit geldt ook voor pensioenen van voormalig medewerkers van overheidsbedrijven die als overheidslichaam worden aangemerkt.
Bestuurder-regel (artikel 16)
Artikel 16 van het CDI bevat een speciale regel voor bestuurders: vergoedingen die een inwoner van Spanje ontvangt als lid van de Raad van Bestuur (bestuurder) van een in Nederland gevestigde NV of BV, mogen in Nederland worden belast.
Dit is bijzonder relevant voor DGA's (directeuren-grootaandeelhouders) die naar Spanje verhuizen maar formeel bestuurder blijven van hun Nederlandse BV. Over de bestuurdersbeloning mag Nederland belasting heffen, ook al woont u in Spanje. De IRPF-vrijstelling in Spanje (met progressiviteitsregel) is dan van toepassing.
Impact van het Multilaterale Instrument (MLI)
Het OESO Multilaterale Instrument (MLI), dat door zowel Nederland als Spanje is geratificeerd, heeft het CDI op enkele punten aangepast:
- Principal Purpose Test (PPT): Verdragsvoordelen kunnen worden geweigerd als een van de principale doelstellingen van een structuur het verkrijgen van verdragsvoordelen is (anti-misbruikregel)
- Vaste inrichting (PE): Aanvullende PE-regels voor commissionnaires en gerelateerde partijen
- Arbitrage: Verplichte arbitrage bij langdurige bezwaarprocedures (wederzijdse overeenstemmingsprocedure)
Praktijkcase 1: Jan, remote worker (Beckham Law)
Jan, 35 jaar, Nederlandse IT-consultant. Hij verhuist naar Málaga en werkt remote voor zijn Nederlandse opdrachtgever via een ZZP-contract. Jan vraagt Beckham Law aan (artikel 93 LIRPF). Zijn Nederlandse inkomsten vallen buiten de Spaanse belastinggrondslag onder Beckham Law (buitenlands inkomen is vrijgesteld). Hij betaalt 24% flat rate over eventuele Spaanse inkomsten. Hij dient nog wel het Modelo 149 in en checkt of zijn Nederlands ZZP-inkomen inderdaad als "buitenlands" kwalificeert.
Praktijkcase 2: Maria, gepensioneerde met AOW, bedrijfspensioen, dividenden en Nederlans verhuurhuis
Maria, 68 jaar, woont in Alicante. Ze ontvangt: AOW (belast in Nederland), bedrijfspensioen van PFZW (belast in Spanje — IRPF), dividenden van Nederlandse aandelen (15% NL bronbelasting, daarna IRPF met verrekening), en huurinkomsten uit haar woning in Utrecht (belast in Nederland, ook aangifte in Spanje met verrekening). Maria dient in Spanje aangifte IRPF in en in Nederland aangifte inkomstenbelasting (voor de AOW en het Nederlandse huis). Ze dient het Modelo 720 in voor haar Nederlandse bankrekeningen en effectenportefeuille.
Samenvatting: verdragsartikelen
| Inkomstencategorie | Art. | Heffingsrecht | NL bronbelasting |
|---|---|---|---|
| Salaris (werken in Spanje) | 15 | Spanje | 0% |
| Bedrijfspensioen (privaat) | 18 | Spanje (woonland) | 0% |
| AOW | Protocol | Nederland | NL belasting van toepassing |
| Overheidspensioen | 19 | Nederland (bronland) | NL belasting van toepassing |
| Dividenden (particulier) | 10 | Spanje primair; NL max. 15% | Max. 15% |
| Rente | 11 | Spanje primair; NL max. 10% | Max. 10% |
| Royalty's (auteursrecht) | 12 | Spanje primair; NL max. 6% | Max. 6% |
| NL onroerend goed (huur/winst) | 6/13 | Nederland | NL belasting van toepassing |
| Overige vermogenswinsten (aandelen) | 13(5) | Spanje (woonland) | 0% |
| Bestuurdersbeloning (art. 16) | 16 | Nederland (bronland) | NL belasting van toepassing |
Nederlander in Spanje? Laat uw situatie doorlichten
Het CDI Nederland-Spanje heeft complexe bepalingen voor AOW, DGA's, thuiswerkers en onroerend goedhouders. Een vroegtijdige analyse bespaart u later belastingverrassingen.
Gratis kennismakingsgesprek boeken →