Spanje erkent het rechtsconcept "trust" niet. Toch zijn er verstrekkende fiscale gevolgen voor Nederlanders die als settlor, trustee of begunstigde betrokken zijn bij een buitenlandse trust en in Spanje komen wonen. Planning vóór uw verhuizing is essentieel.
Het Anglo-Saksische rechtsconcept "trust" — waarbij een settlor vermogen overdraagt aan een trustee die het beheert ten behoeve van begunstigden — bestaat niet in het Spaanse civiele recht. Spanje heeft het Haagse Trustverdrag van 1985 niet geratificeerd. Toch heeft de Spaanse wetgever de fiscale gevolgen van buitenlandse trusts nadrukkelijk geadresseerd.
De Spaanse fiscus kijkt door de trust heen (look-through approach) en belast de betrokken personen — settlor, begunstigden — direct op basis van de economische realiteit. Dit heeft verstrekkende gevolgen voor Nederlanders die een Anglo-Saksische discretionary trust, Liechtensteinse Stiftung of vergelijkbare structuur hebben opgezet voordat zij naar Spanje verhuisden.
Artikel 91 LIRPF en de CFC-regels van de Spaanse belastingwet vormen de wettelijke basis voor de heffing op toegerekende trustinkomsten. Daarnaast zijn het Modelo 720 (buitenlands vermogen) en de Spaanse vermogensbelasting van cruciaal belang voor vermogende Nederlanders.
Nederland kent zelf ook stichtingsstructuren (SPF) en veel Nederlanders zijn begunstigde van Angelsaksische trusts die zijn opgezet door familieleden in het buitenland of in het kader van estate planning. Bij verhuizing naar Spanje veranderen de regels dramatisch. Wie dit niet tijdig in kaart brengt, riskeert dubbele heffing, forse boetes en naheffingen over meerdere jaren.
Wanneer u in Spanje fiscaal resident wordt terwijl u betrokken bent bij een buitenlandse trust, beoordeelt de AEAT wie de economische eigenaar is van het trustvermogen en wie de vruchten geniet. De behandeling verschilt per rol.
Als u als settlor (inbrenger) van een trust in Spanje woont en de trust is herroepelijk (revocable) of u behoudt economische controle, beschouwt de Spaanse fiscus u als de belastingplichtige eigenaar van het gehele trustvermogen. Gevolgen:
Als Spaans resident die een uitkering ontvangt uit een buitenlandse trust, wordt u belast op het moment van ontvangst. De kwalificatie verschilt per uitkeringstype:
Het onderscheid is cruciaal voor de Spaanse behandeling:
Stichtingen worden in Spanje anders behandeld dan trusts maar staan voor vergelijkbare uitdagingen. De AEAT kijkt naar de mate van controle van de oprichter (fundador):
Situatie: De heer Van Dijk (56) heeft in 2018 zijn onderneming verkocht en het vermogen (€3,5 miljoen) ingebracht in een discretionary trust naar Jersey-recht. Zijn vrouw en kinderen zijn begunstigden. Hij overweegt naar Marbella te verhuizen.
Spaans fiscaal risico zonder voorbereiding:
Met Beckham Wet: buitenlands trustvermogen is vrijgesteld van vermogensbelasting gedurende 6 jaar. Buitenlandse trustinkomsten vallen buiten de Spaanse IRPF. Enorme belastingbesparing.
Het Modelo 720 verplicht Spaanse residenten om buitenlandse activa aan te geven als deze meer dan €50.000 per categorie bedragen. Voor personen betrokken bij buitenlandse trusts en stichtingen is dit bijzonder complex.
| Rol in trust/stichting | Aangifteplicht Modelo 720 | Drempel | Categorie |
|---|---|---|---|
| Settlor / Oprichter | Ja, als economisch eigenaar bij herroepelijke of gecontroleerde trust | >€50.000 | Cat. III (buitenlands onr. goed) en/of Cat. I/II (financieel) |
| Begunstigde (fixed interest) | Ja, proportioneel belang als vermogensrecht | >€50.000 | Cat. II (waardepapieren/participaties) |
| Begunstigde (discretionary) | Debat; AEAT streeft naar aangifte bij substantieel belang | >€50.000 | Cat. II |
| Trustee (Spaans resident) | Mogelijk als trustee als "beheerder" wordt gezien | >€50.000 | Afhankelijk van activa |
| Protector | Afhankelijk van bevoegdheden; bij vetorecht over uitkeringen: mogelijk | >€50.000 | Cat. II |
Het Europese Hof van Justitie oordeelde in februari 2022 (zaak C-788/19) dat de oorspronkelijke disproportionele sancties van het Modelo 720 in strijd waren met het EU-recht. Spanje heeft de wetgeving aangepast: de sanctie van 150% over niet-aangegeven activa geldt niet meer automatisch voor EU-/EER-ingezetenen. Echter: ook na hervorming gelden er forse boetes bij bewuste niet-naleving — vaste boetes van €5.000 per activum, minimaal €10.000 per categorie. De aangifteplicht zelf is niet afgeschaft. Voor non-EU-ingezetenen (bijv. Britten na Brexit) kunnen zwaardere sancties nog steeds van toepassing zijn. Vrijwillige regularisatie is altijd voordeliger dan afwachten op een AEAT-aanslag.
Als Spaans fiscaal resident bent u vermogensbelasting verschuldigd over uw wereldwijd nettovermogen boven de vrijstellingen. Trustvermogen dat fiscaal aan u wordt toegerekend telt daarin mee voor de volledige marktwaarde.
De vermogensbelasting kent een persoonlijke vrijstelling van €700.000 en een eigen woning-vrijstelling van €300.000 (meeste regio's). Daarboven gelden de volgende progressieve tarieven (landelijk, regio's als Madrid, Andalucía kunnen afwijken):
Als trustvermogen van €3,5 miljoen aan u wordt toegerekend: jaarlijkse vermogensbelasting van circa €35.000–€55.000 extra.
Ley 19/1991 · Ley 38/2022 SolidaridadAls u de Beckham Wet heeft aangevraagd (art. 93 LIRPF), bent u vrijgesteld van vermogensbelasting op buitenlands vermogen. Dit betekent dat trustvermogen dat in het buitenland is gesitueerd buiten de Spaanse vermogensbelasting valt gedurende de gehele Beckham-periode (6 jaar). Voordelen:
Voor vermogende Nederlanders met aanzienlijk buitenlands trustvermogen is de combinatie Beckham Wet + trust de meest fiscaalefficiënte structuur bij verhuizing naar Spanje.
Art. 93.1.f LIRPFAls u betrokken bent bij een buitenlandse trust of stichting en overweegt naar Spanje te verhuizen, is tijdige planning van levensbelang. Eenmaal fiscaal resident in Spanje zijn uw opties beperkt en zijn sommige herstructureringen niet meer belastingvrij mogelijk.
Laat vóór uw verhuizing een gedetailleerde analyse uitvoeren van uw truststructuur vanuit Spaans fiscaal perspectief. Stel vast: Is de trust herroepelijk of onherroepelijk? Heeft u enige controle als settlor? Wat is de aard van uw begunstigdenpositie (fixed vs. discretionary)? Welke inkomsten genereert de trust? Waar zijn de activa gesitueerd? Wie zijn de andere begunstigden?
Komt u in aanmerking voor de Beckham Wet (art. 93 LIRPF)? Als dat zo is, biedt de combinatie van de Beckham Wet met uw bestaande truststructuur doorgaans de meest gunstige uitkomst: vrijstelling van vermogensbelasting op buitenlands trustvermogen, geen IRPF-heffing op buitenlandse trustinkomsten. Beoordeel uw route (werknemer, digitale nomade, startup, bestuurder) ruim vóór uw verhuizing.
In sommige gevallen is het zinvol de truststructuur te hervormen vóór de verhuizing — bijv. door de trust irrevocable te maken, de kring van begunstigden te wijzigen, of de trust te ontbinden en het vermogen te herverdelen. Dit moet zorgvuldig worden beoordeeld vanuit zowel Spaans als Nederlands/Brits fiscaal perspectief, met name om exit-belastingaanslagen te vermijden.
De verhuizing uit Nederland heeft ook fiscale gevolgen aan Nederlandse zijde: uittreding als belastingplichtige, uitdienststelling van box 3 (trustvermogen in box 3 of box 2?), mogelijke conserverende aanslag (exit tax) als u aandelen bezit in een BV die in de trust zit. Nederlandse en Spaanse adviseurs moeten nauw samenwerken voor een naadloze overgang zonder ongewenste belastingaanslagen aan beide zijden.
Bent u al fiscaal resident in Spanje en heeft u buitenlands trustvermogen nog niet aangegeven via het Modelo 720? Vrijwillige regularisatie via een declaración extemporánea is altijd voordeliger dan afwachten op een AEAT-aanslag. Na het ECJ-arrest zijn de disproportionele boetes afgeschaft voor EU-/EER-ingezetenen, maar vaste boetes van €5.000 per niet-aangegeven activum blijven van kracht bij bewuste niet-naleving. Hoe eerder u regulariseert, hoe lager de totale kosten.
Absoluut niet. Het feit dat Spanje het Anglo-Saksische rechtsbegrip "trust" niet civielrechtelijk erkent, betekent alleen dat er geen civielrechtelijke bescherming is voor de truststructuur naar Spaans recht. Fiscaal heeft de Spaanse wetgever uitdrukkelijk bepaald dat de economische realiteit leidend is voor de belastingheffing en dat trustinkomsten worden toegerekend aan de betrokken Spaanse residenten. Onderschatting van deze regels leidt tot hoge boetes, naheffingen en rente over meerdere jaren.
Als de settlor de trust controleert of als de trust herroepelijk is, kunnen de trustinkomsten via de CFC-regels alsnog aan de settlor worden toegerekend — niet aan u als begunstigde. Bent u zelf de settlor, dan is de kans op directe heffing groot. Als u alleen begunstigde bent van een strikt discretionary trust waarbij de settlor geen Spaans resident is en de trust strikt onherroepelijk is, is de Spaanse positie dat heffing in beginsel uitgesteld is tot het moment van daadwerkelijke uitkering. De AEAT is hierover echter niet altijd consequent. Professionele beoordeling van uw specifieke structuur is essentieel.
U heeft mogelijk een Modelo 720-verplichting als uw belang in de trust meer dan €50.000 bedraagt. De kwalificatie van uw belang hangt af van de aard van uw begunstigdenpositie (fixed vs. discretionary). Als u uitkeringen ontvangt, zijn deze in Spanje belastbaar als inkomen of als schenking — afhankelijk van de kwalificatie. Het is sterk aan te raden uw positie te laten beoordelen door een gespecialiseerde adviseur voordat u een uitkering ontvangt, zodat u dit fiscaal optimaal kunt inrichten.
De Nederlandse SPF is een stichtingsvorm die veel werd gebruikt voor vermogensbeheer en estate planning. Vanuit Spaans perspectief wordt een SPF waarbij de oprichter of naaste familie als begunstigde optreedt en de oprichter de stichting kan opheffen of wijzigen, doorgaans behandeld als een gecontroleerde entiteit. De activa worden dan aan de oprichter/begunstigde toegerekend voor vermogensbelasting en IRPF. Het is sterk aan te raden de SPF-structuur te analyseren en eventueel te herstructureren vóór verhuizing naar Spanje, zeker in combinatie met de Beckham Wet-route.
Ja, dit is een van de grote voordelen van de Beckham Wet. Buitenlands trustvermogen valt buiten de Spaanse vermogensbelasting gedurende de Beckham-periode. Buitenlandse trustinkomsten worden ook niet betrokken bij de Spaanse IRPF. Er is ook een lopend debat of de Modelo 720-verplichting geldt voor Beckham Wet-houders — de heersende opvatting is dat buitenlandse activa niet aangegeven hoeven te worden, maar voorzichtigheid is geboden. Dit maakt de combinatie "Beckham Wet + buitenlands trustvermogen" bijzonder aantrekkelijk voor vermogende Nederlanders die naar Spanje verhuizen.
Als een trustuitkering wordt gekwalificeerd als schenking (donación), is de Spaanse schenkbelasting (ISD) van toepassing. De ISD-tarieven variëren per regio en kunnen oplopen tot 34% bij grote schenkingen aan niet-familieleden. De regio's Madrid en Andalucía bieden vrijwel volledige vrijstellingen voor schenkingen aan directe familieleden, maar dit geldt niet automatisch voor trustuitkeringen. De kwalificatie als schenking versus inkomen heeft grote financiële gevolgen en vereist specialistisch advies.
Tijdige planning is essentieel. Wij begeleiden Nederlanders en Belgen bij de fiscale analyse van buitenlandse trusts en stichtingen in een Spaanse context, gecombineerd met de Beckham Wet-strategie waar van toepassing.
De inhoud van deze pagina dient uitsluitend ter algemene informatie en vormt geen juridisch of fiscaal advies. Belastingwetgeving wijzigt regelmatig en de toepassing ervan hangt af van individuele omstandigheden. Jacob Salama — SALAMA LEGAL SLP — is ingeschreven Spaans advocaat (Colegiado nº 11.294, ICAMálaga) en is niet bevoegd tot het geven van Nederlands of Belgisch juridisch advies.
