Het Impuesto sobre el Patrimonio (IP) treft Nederlanders die Spaans vastgoed bezitten — ook als u niet in Spanje woont. Als Spaans resident belast het uw wereldwijde vermogen. Tarieven lopen op tot 3,5% en regionale regels variëren aanzienlijk.
Het Impuesto sobre el Patrimonio (IP) — de Spaanse vermogensbelasting — is een jaarlijkse belasting op het nettovermogen van particulieren. De belasting bestaat al decennialang, werd tijdelijk afgeschaft (2008–2011) en daarna opnieuw ingevoerd. Sindsdien is het regime meerdere malen gewijzigd en is er in 2022 een nieuw solidariteitsinstrument voor grote vermogens boven €3 miljoen bijgekomen.
Voor Nederlanders is het IP om twee redenen relevant. Ten eerste als niet-resident: wie in Nederland woont maar in Spanje onroerend goed bezit of andere Spaanse activa aanhoudt, is in beginsel IP-plichtig over de waarde van die Spaanse activa. Ten tweede als Spaans resident: dan belast het IP uw totale wereldwijde nettovermogen — weliswaar met een algemene vrijstelling van €700.000 per persoon.
De belasting wordt geheven op het niveau van de autonome gemeenschappen, wat betekent dat tarieven, vrijstellingen en kortingen aanzienlijk kunnen verschillen afhankelijk van waar u woont of uw vastgoed gelegen is. Madrid verleent een korting van 100% — effectief geen IP. Andalusië verlaagde zijn tarieven per 2023 aanzienlijk. Catalonië en de Baskische Provinciën kennen eigen regelingen.
De nationale tariefschaal geldt voor niet-residents en voor residents in gemeenschappen die geen eigen tariefschaal hebben vastgesteld. Autonome gemeenschappen mogen afwijkende schalen hanteren.
| Belastbaar vermogen (netto, boven vrijstelling) | Tarief | Voorbeeld: belasting over schijf |
|---|---|---|
| €0 – €167.129 | 0,2% | max. €334 |
| €167.129 – €334.252 | 0,3% | max. €501 |
| €334.252 – €668.499 | 0,5% | max. €1.672 |
| €668.499 – €1.336.998 | 0,9% | max. €6.016 |
| €1.336.998 – €2.673.999 | 1,3% | max. €17.381 |
| €2.673.999 – €5.347.998 | 1,7% | max. €45.456 |
| €5.347.998 – €10.695.996 | 2,1% | max. €112.308 |
| Boven €10.695.996 | 3,5% | Over meerdere |
Voor niet-residents geldt ook de €700.000 vrijstelling per persoon over Spaans vermogen. De eigenwoningvrijstelling (€300.000) is echter uitsluitend voor Spaanse residents die hun hoofdverblijf in Spanje hebben.
De toepasselijke regels en vrijstellingen verschillen aanzienlijk afhankelijk van of u fiscaal resident bent in Spanje of niet. Dit zijn de belangrijkste onderscheidingen.
Als u in Nederland woont en uitsluitend Spaans vastgoed bezit (of andere Spaanse activa), bent u als niet-resident IP-plichtig uitsluitend over de waarde van die Spaanse activa.
Praktijkvoorbeeld: Een Nederlander bezit een vakantiewoning in Andalusië ter waarde van €800.000 met een hypotheek van €200.000. De netto IP-grondslag is €600.000 — onder de vrijstelling van €700.000, dus geen IP verschuldigd.
Art. 5.1.a Ley 19/1991Als Spaans fiscaal resident bent u IP-plichtig over uw totale wereldwijde nettovermogen — inclusief uw Nederlandse bankrekeningen, beleggingen, Nederlandse woning en pensioenaanspraken.
In 2022 heeft de Spaanse centrale overheid een nieuwe nationale vermogensbelasting ingevoerd: de Solidarity Wealth Tax. Deze heft uitsluitend over vermogens boven €3 miljoen en is bedoeld om de effecten van de Madrid-korting (100% IP-vrijstelling) te neutraliseren.
De ITSGF werd ingevoerd als reactie op de beleidskeuze van sommige regio's (met name Madrid en Andalusië) om de IP volledig of grotendeels te elimineren via regionale kortingen. De centrale overheid wilde voorkomen dat vermogende personen de IP volledig konden ontwijken door in Madrid te wonen.
De ITSGF is complementair aan de IP: als u IP betaalt, wordt dat bedrag verrekend met de ITSGF. In de praktijk treft de ITSGF dus met name Madrid-residents met een vermogen boven €3 miljoen die door de Madrid-korting nul IP betalen.
| Nettovermogen boven €3 miljoen | ITSGF-tarief | Toelichting |
|---|---|---|
| €3.000.000 – €5.347.998 | 1,7% | Aanvullend op IP (verrekening) |
| €5.347.998 – €10.695.996 | 2,1% | Aanvullend op IP (verrekening) |
| Boven €10.695.996 | 3,5% | Aanvullend op IP (verrekening) |
Spanje bestaat uit 17 autonome gemeenschappen die elk eigen bevoegdheden hebben over de IP. De verschillen zijn substantieel — voor Nederlanders die overwegen in Spanje te gaan wonen, is de keuze van de regio een belastingtechnisch relevante beslissing.
Madrid verleent een belastingkorting van 100% op de IP voor alle inwoners van de Comunidad de Madrid. Dit betekent effectief dat Madrid-residents geen IP betalen over hun vermogen — ongeacht de omvang. Wel geldt de ITSGF voor vermogens boven €3 miljoen. Madrid is daarmee de meest aantrekkelijke regio voor vermogende Nederlanders die naar Spanje willen verhuizen.
Andalusië heeft per 2023 het maximumtarief voor de IP aanzienlijk verlaagd en de vrijstelling verhoogd. Inwoners van Andalusië (Málaga, Marbella, Sevilla, etc.) genieten nu van gunstiger tarieven dan het nationale gemiddelde. Voor Nederlanders die aan de Costa del Sol wonen, is de IP-druk aanzienlijk lager dan in de meeste andere regio's.
Catalonië hanteert zijn eigen IP-tariefschaal die doorgaans iets hoger ligt dan de nationale schaal voor hogere vermogens. Geen volledige korting. Barcelona-residents met aanzienlijk vermogen worden dus zwaarder belast dan Madrid-residents.
De Baskische Provinciën (Vizcaya, Guipúzcoa, Álava) en Navarra hebben een bijzonder fiscaal stelsel (régimen foral) en hanteren volledig eigen IP-regels. Tarieven en vrijstellingen wijken significant af van de nationale regels. Specialistisch advies is hier onontbeerlijk.
Deze regio's passen gedeeltelijk de nationale schaal toe met soms beperkte kortingen. Voor Nederlanders met vastgoed op Mallorca (Balearen) is het IP-regime van de Balearen van toepassing — met eigen tarieven die dichter bij het nationale gemiddelde liggen.
Regio's die geen eigen IP-regelgeving hebben vastgesteld, passen de nationale tariefschaal toe. Dit geldt voor diverse regio's in Centraal- en Noord-Spanje. Niet-residents betalen altijd het nationale tarief, ongeacht de locatie van het vastgoed.
Een cruciaal punt voor Nederlanders: het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje biedt geen bescherming tegen de Spaanse vermogensbelasting. Het verdrag is in hoofdzaak bedoeld voor inkomstenheffingen — vermogensbelasting valt niet onder het toepassingsbereik.
Dit betekent dat Nederlanders met Spaans vastgoed of als Spaans resident het IP niet kunnen vermijden door een beroep te doen op het belastingverdrag. Er is geen heffingsbevoegdheidsverdeling voor vermogensbelasting tussen beide landen. Spanje mag heffen — en Nederland kan ook heffen (de Nederlandse vermogensrendementsheffing in box 3).
De waarde van Spaans vastgoed wordt per 31 december beoordeeld. Tijdige aankoop (of verkoop) kan de grondslag voor dat jaar beïnvloeden. Planning rond transacties verdient aandacht.
Als u overweegt naar Spanje te verhuizen, is de keuze van de autonome gemeenschap van aanzienlijk belang. Madrid biedt een volledige IP-vrijstelling. Dit kan bij grotere vermogens een jaarlijks verschil van tienduizenden euro's maken.
Toepassing van de Beckham Wet (Art. 93 LIRPF) biedt vrijstelling van de IP over buitenlands vermogen. Als u de Beckham Wet kunt toepassen, hoeft u alleen Spaans vermogen te melden voor het IP — uw Nederlandse bankrekeningen, aandelen en woning blijven buiten schot.
Voor Spaanse residents geldt een gecombineerd plafond: de som van IRPF en IP mag niet meer bedragen dan 60% van de belastinggrondslag. Als uw vermogensrendement laag is (bijv. bij vastgoed zonder huurinkomsten), kan dit plafond effectief de IP-last verlagen.
Nederland heft via box 3 een fictieve rendementsheffing over het wereldvermogen. Spanje heft via het IP een vermogensbelasting over de waarde van het vermogen. Als u fiscaal resident bent in Spanje, vervalt de Nederlandse box 3-heffing — maar het IP treedt daarvoor in de plaats.
Het IP is echter anders dan box 3: het is een belasting op de netto vermogenswaarde zelf (niet op een fictief rendement), wat voor Nederlanders met vastgoed en beleggingen soms gunstiger en soms minder gunstig kan uitpakken dan box 3. Een persoonlijke vergelijking is essentieel vóór vertrek.
Of u nu een vakantiehuis in Spanje bezit of overweegt als resident naar Spanje te verhuizen — wij berekenen uw IP-positie en adviseren over optimalisatiemogelijkheden inclusief regionale keuze en Beckham Wet.
De inhoud van deze pagina dient uitsluitend ter algemene informatie en vormt geen juridisch of fiscaal advies. Belastingwetgeving wijzigt regelmatig en de toepassing ervan hangt af van individuele omstandigheden. Jacob Salama — SALAMA LEGAL SLP — is ingeschreven Spaans advocaat (Colegiado nº 11.294, ICAMálaga).
