Het Modelo 720 — de jaarlijkse aangifte over in het buitenland aangehouden vermogen — werd in 2012 in Spanje ingevoerd en leidde internationaal tot grote ophef. Het formulier verplicht in Spanje woonachtige natuurlijke personen om buitenlandse vermogensbestanddelen te melden als de waarde van een categorie meer dan €50.000 bedraagt. Voor trust-begunstigden en trust-settlors is de toepassing van deze plicht bijzonder complex — want de trust bestaat niet als rechtsfiguur in het Spaanse recht, maar de aangifteplicht bestaat wel.
EHJ-arrest van 27 januari 2022 (C-788/19): Het Europees Hof van Justitie verklaarde wezenlijke delen van het Modelo-720-sanctieregime in strijd met EU-recht. De automatische kwalificatie van niet-gemelde buitenlandse activa als "ongerechtvaardigde vermogensaanwas" en de disproportionele boeteopslag werden afgeschaft. De aangifteplicht zelf blijft echter bestaan — met een hervormd, trapsgewijs boetestelsel.
Rechtsgrondslag: Art. 42bis Reglamento de Información (RD 1065/2007)
De trust-specifieke aangifteplicht vloeit voort uit art. 42bis van het Reglamento General de las actuaciones y los procedimientos de gestión e inspección tributaria (RD 1065/2007), ingevoerd bij Orden HAP/72/2013. Dit artikel regelt welke informatie over trusts en vergelijkbare structuren moet worden gemeld.
Kernpunten van de regeling:
- Niet de trust zelf hoeft te worden aangegeven — het zijn de onderliggende activa van de trust die in de betreffende categorieën moeten worden vermeld.
- De aangifteplicht rust op degene die economisch over de vermogensbestanddelen beschikt: de settlor (indien hij controle behoudt), de trustee (als juridische beheerder) of de begunstigde (indien hij een vastgelegd recht heeft).
- Bij discretionaire trusts waarbij geen van de betrokkenen in Spanje woont, ontstaat geen aangifteplicht in Spanje.
De drie vermogenscategorieën en hun toepassing op trust-activa
Het Modelo 720 verdeelt buitenlands vermogen in drie categorieën. Voor trust-begunstigden gelden dezelfde categorieën, toegepast op de onderliggende activa:
| Categorie | Omschrijving | Trust-toepassing | Drempel |
|---|---|---|---|
| A — Bankrekeningen | Saldi op rekeningen bij buitenlandse kredietinstellingen | Bankrekeningen van de trust, toerekenbaar aan begunstigde | €50.000 saldo per 31/12 of jaarsaldo |
| B — Effecten en deelnemingen | Aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, vennootschapsaandelen | Beleggingsportefeuille van de trust, door trust gehouden vennootschapsaandelen | €50.000 waarde per 31/12 |
| C — Onroerend goed | In het buitenland gelegen grond en gebouwen | Onroerend goed in trust-eigendom | €50.000 waarde per 31/12 |
De drempel van €50.000 geldt per categorie. Een trust met een Britse effectenportefeuille van €80.000 en een bankrekening van €20.000 triggert een aangifteplicht alleen voor categorie B — mits de begunstigde tot aangifte is verplicht.
Belangrijk: De drempel betreft het aan de begunstigde toerekenbare aandeel
Als een trust meerdere begunstigden heeft, hoeft elke begunstigde alleen zijn proportionele waarde aan te geven. Bij een family trust met vier begunstigden van elk 25% en een totaalvermogen van €300.000 bedraagt het aandeel van elke begunstigde €75.000 — wat de aangifteplicht triggert. Bij een totaalvermogen van €160.000 en vier gelijkgerechtigde begunstigden zou het aandeel €40.000 zijn en de aangifteplicht niet van toepassing zijn.
Wie moet het Modelo 720 indienen voor trust-vermogen?
Vaste-rente begunstigden
Begunstigden met een juridisch vastgelegd recht op trust-inkomsten of -kapitaal worden voor Spaanse belastingdoeleinden behandeld als economische eigenaren van de onderliggende activa. Zij moeten het Modelo 720 indienen en de trust-activa in de betreffende categorieën aangeven. De opgave geschiedt op de totaalwaarde van de vermogensbestanddelen, niet op de waarde van het trust-belang.
Discretionaire begunstigden
Voor discretionaire begunstigden is de rechtssituatie minder duidelijk:
- Hebben zij geen rechtens afdwingbare aanspraken en zijn zij niet op de hoogte gesteld van specifieke vermogensbestanddelen, dan bestaat naar gangbare uitleg geen aangifteplicht.
- Heeft de trustee de begunstigde echter medegedeeld wat zijn hypothetische aandeel in het trust-vermogen is (bijv. in een Letter of Wishes of trust-statement), dan kan de AEAT betogen dat er een economische deelneming bestaat.
- In de praktijk bevelen veel Spaanse belastingadviseurs een vrijwillige aangifte aan om het risico van een latere naheffing te minimaliseren.
Settlors met zeggenschapsbevoegdheid
Settlors die zich wezenlijke invloedsrechten hebben voorbehouden (reserved powers trusts), worden als economische eigenaren aangemerkt en moeten alle trust-activa aangeven in het Modelo 720.
Praktijkvoorbeeld: Nederlandse ondernemer met Curaçao SPF, woonachtig in Barcelona
Pieter (54 jaar), Nederlandse ondernemer, is in 2023 naar Barcelona verhuisd. Vóór zijn verhuizing heeft hij een Stichting Particulier Fonds (SPF) op Curaçao opgericht en zijn beleggingsportefeuille (€620.000) ingebracht. Pieter is enig begunstigde van het SPF en behoudt het recht uitkeringen te verzoeken.
Analyse: De AEAT zal het Curaçaose SPF waarschijnlijk kwalificeren als functioneel equivalent aan een trust. Omdat Pieter feitelijke controle heeft — hij kan uitkeringen verzoeken en is enig begunstigde — zal de AEAT het SPF-vermogen aan hem toerekenen. Dit betekent: (1) aangifte in Modelo 720 van de onderliggende beleggingsportefeuille (cat. B: €620.000); (2) jaarlijkse IRPF-toerekening van de beleggingsinkomsten; (3) vermogensbelasting op de waarde van de portefeuille. Professionele begeleiding en mogelijk herstructurering vóór aangifte zijn essentieel.
Termijn en indieningswijze
Het Modelo 720 moet éénmalig worden ingediend wanneer de drempelwaarden voor het eerst worden overschreden. Een nieuwe indiening is alleen vereist als de waarde van een reeds aangegeven vermogen met meer dan €20.000 is gestegen of als nieuwe vermogensbestanddelen zijn bijgekomen.
- Indieningstermijn: 1 januari tot 31 maart van het volgende jaar
- Indieningswijze: Uitsluitend elektronisch via de AEAT-website
- Waardepeildatum: 31 december van het aangiftejaar (cat. B en C) respectievelijk jaarsaldo (cat. A)
Boetes na de hervorming: Het nieuwe sanctiestelsel
Na het EHJ-arrest van 2022 en de hervorming bij RDL 20/2022 zijn de boeteoplagen aanzienlijk aangepast:
- Formele overtredingen (te late indiening zonder belastingontduiking): €100 per gegevensveld, minimaal €1.500 per niet-gemeld vermogensbestanddeel
- Materiële overtredingen (verband met belastingontduiking): boeteopslag van 150% van de ontdoken belasting — dit tarief geldt nog steeds, maar is door het EHJ beperkt tot aantoonbaar ontdoken belasting
- Verjaring: De vroegere regeling waarbij niet-gemelde buitenlandse activa nooit verjaarden, is afgeschaft. De algemene verjaringstermijnen gelden (4 jaar voor reguliere belasting; uitzondering bij belastingfraude)
Belangrijk: Hoewel de oorspronkelijke automatische boeteoplagen onrechtmatig zijn verklaard, kan de AEAT bij vastgestelde belastingontduiking door niet-aangifte van trust-vermogen nog steeds aanzienlijke naheffingen opleggen inclusief rente en boetes. Het risico van een vrijwillige regularisatie (regularización voluntaria) is vrijwel altijd kleiner dan het risico van ontdekking.
Hoe trust-activa worden opgegeven in het Modelo 720 — als de eigendomsstructuur onduidelijk is
Een van de grootste praktische problemen bij de aangifte van trust-vermogen is dat de trust-structuur vaak geen duidelijke toewijzing aan één persoon toelaat. De AEAT-formulieren zijn ontworpen voor traditionele eigendomsstructuren. De volgende gegevens zijn bij trust-activa te vermelden:
- Categorie A (bankrekeningen): IBAN en BIC van de trust-rekeningen; als eigenaar wordt de trust vermeld, aangevuld met de naam van de trustee en het trust-registratienummer (bijv. Jersey Registration Number of Curaçao registratienummer)
- Categorie B (effecten): ISIN van de afzonderlijke effecten, bewaarbank, depotnummer; waardering op marktwaarde per 31/12
- Categorie C (onroerend goed): Kadasterreferentie, adres, aankoopprijs of verkoopwaarde
In de praktijk wordt het veld "Titularidad" (eigendomsvorm) vaak ingevuld als "Beneficiario" (begunstigde) of "Titular real" (uiteindelijk begunstigde), met een verklarende opmerking over de trust-structuur.
Wisselwerking met automatische informatie-uitwisseling (CRS/FATCA)
Sinds de invoering van de Common Reporting Standard (CRS) en FATCA ontvangen de AEAT en andere belastingdiensten automatisch gegevens over buitenlandse financiële rekeningen van in Spanje woonachtige personen. Dit geldt ook voor trust-rekeningen:
- Jersey, Guernsey, de Isle of Man en de Kanaaleilanden nemen deel aan CRS en rapporteren rekeninggegevens aan de AEAT.
- De Caymaneilanden nemen eveneens deel aan CRS (sinds 2017).
- Curaçao en Aruba nemen deel aan CRS en rapporteren SPF- en trustgegevens aan de AEAT wanneer de begunstigde Spaans ingezetene is.
- De AEAT heeft daardoor steeds vaker vooraf informatie over welke trusts Spaans ingezeten begunstigden hebben — en kan ontbrekende Modelo-720-aangiften gericht identificeren.
Praktisch advies: Ga ervan uit dat de AEAT al weet dat u trust-begunstigde bent via CRS-rapportage. De vraag is niet óf, maar hóe u het trust-vermogen aangeeft. Een professioneel eerste adviesgesprek vóór de eerste Modelo-720-deadline is cruciaal.
Speciale situatie: Nederlanders met Antilliaanse structuren
Veel vermogenden met historische banden met de Nederlandse Antillen hebben structuren op Curaçao of Aruba (SPF's, stichtingen, naamloze vennootschappen). Voor Spanje gelden dezelfde principes als voor andere offshore-structuren:
- Curaçao en Aruba zijn geen EU-lidstaten en hebben geen belastingverdrag met Spanje.
- Uitkeringen vanuit Curaçaose SPF's aan Spaans ingezeten begunstigden worden volledig aan Spaanse belasting onderworpen, zonder aftrek van eventuele Curaçaose bronbelasting.
- De AEAT classificeert Curaçaose SPF's als "belastingparadijsstructuren" (paraísos fiscales), wat extra onderzoeksaandacht en potentieel strengere behandeling betekent.
- Herstructurering naar een EU-structuur vóór vestiging in Spanje kan aanzienlijke fiscale voordelen opleveren.
Modelo 720 en trust-vermogen: Laat u goed adviseren
De juiste aangifte van trust-vermogen in het Modelo 720 vereist specialistische kennis. Jacob Salama heeft uitgebreide ervaring met Britse, Channel Island- en offshore trust-structuren voor in Spanje woonachtige cliënten, inclusief Curaçaose en Arubaanse structuren.
Adviesgesprek aanvragenVeelgestelde vragen
Nee. Het Modelo 720 wordt slechts éénmalig ingediend wanneer de drempelwaarden voor het eerst worden overschreden. Een nieuwe indiening is alleen vereist als de waarde van een reeds aangegeven categorie met meer dan €20.000 stijgt, nieuwe vermogensbestanddelen worden toegevoegd of bestaande worden vervreemd.
Een vrijwillige naheffingsaangifte (declaración extemporánea) is mogelijk en leidt doorgaans tot een boete van €100 per gegevensveld (minimaal €1.500), maar niet tot de kwalificatie als ontdoken vermogen. Dit is aanzienlijk gunstiger dan ontdekking door de AEAT tijdens een controle. Wij adviseren de naheffingsaangifte zo spoedig mogelijk in te dienen.
Als u vaste-rente begunstigde bent of als economisch eigenaar wordt aangemerkt, ja. Het Nederlandse onroerend goed moet in categorie C van het Modelo 720 worden vermeld. Tegelijkertijd is het onderworpen aan Spaanse vermogensbelasting (op de verkoopwaarde) en mogelijk IRPF (op huurinkomsten of fictieve inkomsten bij eigen gebruik). Nederland kan ook successierechten heffen bij overlijden, afhankelijk van uw situatie.
Alleen de in Spanje woonachtige begunstigden zijn onderworpen aan de Modelo-720-plicht. Elk van hen moet zijn proportionele waarde van het trust-vermogen aangeven. Zijn er bijvoorbeeld van vijf begunstigden twee in Spanje woonachtig, dan geeft elk 20% van de totaalwaarde aan — mits dit aandeel per categorie meer dan €50.000 bedraagt.
In sommige gevallen kan de AEAT een Curaçaose SPF kwalificeren als een (buitenlandse) vennootschap in plaats van als een trust-equivalent. Dit heeft andere fiscale consequenties: in dat geval kan het regime van controlled foreign corporations (CFC) van toepassing zijn op grond van de Spaanse CFC-regels (art. 100 LIS), wat tot toerekening van passieve inkomsten kan leiden. Of een SPF als trust of als vennootschap wordt behandeld, hangt af van de concrete structuur en statuten. Een professionele beoordeling is onmisbaar.