Als zowel Nederland als Spanje u als onbeperkt belastingplichtige beschouwen, is er een conflict. Het belastingverdrag Nederland-Spanje bevat een tiebreaker-cascade die bepaalt welk land het heffingsrecht over uw wereldinkomen krijgt — maar de toepassing ervan vereist zorgvuldige documentatie.
Een dubbele residentie ontstaat wanneer zowel Nederland als Spanje op grond van hun interne recht dezelfde persoon als fiscaal resident kwalificeren. Dit is geen theoretische situatie — het is een dagelijkse realiteit voor Nederlanders die naar Spanje verhuizen maar banden met Nederland behouden.
Spanje beschouwt u als fiscaal resident als u meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft, als het zwaartepunt van uw economische activiteiten in Spanje ligt, of als uw partner en minderjarige kinderen (van wie u financieel afhankelijk bent) hun gewone verblijfplaats in Spanje hebben.
Nederland beschouwt u als fiscaal resident op basis van de feitelijke omstandigheden ("naar de omstandigheden beoordeeld"). Nederland baseert dit op een brede toets: de duurzaamheid van uw verblijf, uw persoonlijke banden, uw financiële banden, uw woonsituatie, uw sociaal leven. De Belastingdienst kan u als resident beschouwen zolang u een woning in Nederland aanhoudt of regelmatig terugkeert, ook als u in Spanje woont.
Als beide landen u als resident claimen, is het Verdrag ter voorkoming van dubbele belasting tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Spanje (ondertekend in 1971, meerdere malen gewijzigd) van toepassing. Artikel 4, lid 2 van het verdrag bevat de tiebreaker-cascade die bepaalt in welk land u verdragsresident bent.
De tiebreaker wordt sequentieel toegepast. Als de eerste stap een duidelijke uitkomst geeft, worden de volgende stappen niet meer bekeken. Alleen als een stap geen uitsluitsel geeft, gaat men naar de volgende.
U bent resident in het land waar u een duurzame woning ter beschikking heeft. "Duurzaam" betekent dat de woning beschikbaar is voor permanent verblijf, niet slechts voor korte vakanties. Als u in beide landen een duurzame woning heeft, gaat men naar stap 2.
Als u in beide landen een duurzame woning heeft, bent u resident in het land waarmee uw persoonlijke en economische betrekkingen het nauwst zijn — uw gezin, uw werk, uw sociale leven, uw vermogen. Dit is de meest beoordelingsgevoelige stap.
Als stap 2 geen uitsluitsel geeft, bent u resident in het land waar u gewoonlijk verblijft. Dit is doorgaans het land waar u feitelijk de meeste dagen doorbrengt.
Als u in beide landen even vaak verblijft, bent u resident in het land waarvan u de nationaliteit bezit. Bij dubbele nationaliteit of geen van beide nationaliteiten: onderling overleg tussen de bevoegde autoriteiten.
Jan is een Nederlandse ondernemer die in 2022 naar Málaga is verhuisd. Hij heeft zijn woning in Amsterdam aangehouden (die hij niet verhuurt) en een appartement in Málaga gekocht. Hij brengt circa 200 dagen in Spanje door en 100 dagen in Nederland. Zijn vrouw en kinderen wonen in Málaga; zijn Nederlandse BV is gevestigd in Amsterdam.
Stap 1: Jan heeft in beide landen een duurzame woning. Geen uitsluitsel; verder naar stap 2.
Stap 2: Jan's gezin (vrouw, kinderen) woont in Málaga. Zijn sociale leven speelt zich grotendeels in Spanje af. Zijn Nederlandse BV vertegenwoordigt echter zijn economische hoofdactiviteit. Dit is een grensgebied. Als de BV in Nederland substantiële activiteit heeft (medewerkers, kantoor), kan het middelpunt van economische belangen in Nederland liggen. Als de BV slechts een lege huls is vanwaaruit Jan vanuit Spanje opereert, ligt het middelpunt in Spanje.
Conclusie: Voor Jan is het cruciaal dat hij de substance van zijn Nederlandse BV en zijn zakelijke activiteiten in Nederland zorgvuldig documenteert. Wij adviseren over de stappen die zijn positie verstevigen.
Als u een dubbele residentieconflict voorziet of al in een dergelijke situatie zit, is documentatie essentieel. Bewaar en organiseer:
Gebruik het onderstaande formulier of plan direct via Calendly. Jacob reageert binnen één werkdag.
Een dubbel residentieconflict kan leiden tot dubbele belastingaanslagen en hoge kosten. Wij analyseren uw verdragspositie en adviseren over de stappen om uw situatie te regulariseren.
De inhoud van deze pagina dient uitsluitend ter algemene informatie en vormt geen juridisch of fiscaal advies. Belastingwetgeving wijzigt regelmatig en de toepassing ervan hangt af van individuele omstandigheden. Jacob Salama — SALAMA LEGAL SLP — is ingeschreven Spaans advocaat (Colegiado nº 11.294, ICAMálaga).
